single.php
. . . Jongeren vinden roken steeds minder normaal

Jongeren vinden roken steeds minder normaal

De meeste jongeren zijn niet van plan om te gaan roken. Toch denken sommige jongeren dat het heel normaal is om te roken. Ze denken dat ‘iedereen’ rookt. Maar in werkelijkheid roken de meeste jongeren juist niet.

Op de basisschool komt roken niet veel voor. 1Stevens, G. W. J. M., van Dorsselaer, S., Boer, M., de Roos, S., Duinhof, E. L., ter Bogt, T. F. M., … & de Looze, M. (2018). HBSC 2017. Gezondheid en welzijn van jongeren in Nederland. Utrecht, Nederland: Utrecht University. https://www.trimbos.nl/docs/9908351a-4e5e-4d80-b343-55e69086a1fb.pdf Slechts 2,4 procent van de leerlingen op de basisschool heeft ooit in zijn of haar leven gerookt. Maar dat verandert snel op de middelbare school. 

Roken op de middelbare school

Van alle jongeren van 12 tot en met 16 jaar in het voortgezet onderwijs heeft 17 procent ooit gerookt. Jongens experimenteren vaker met tabak dan meisjes. Naast leeftijd hangt ook het schoolniveau samen met het rookgedrag. Vmbo-b-leerlingen roken vaker dan hun leeftijdsgenoten van het vwo.

Tabel Roken. Roken naar onderwijstype, sekse en leeftijd (%, basisonderwijs = 1588 leerlingen, voortgezet onderwijs = 6718 leerlingen)


BasisonderwijsVoortgezet onderwijs

Totaal BOTotaal VOLeeftijd

JongensMeisjesTotaalJongensMeisjesTotaal12 jaar13 jaar14 jaar15 jaar16 jaar
Ooit in het leven ,390,92,419,015,517,34,08,517,127,531,2
Dagelijks2,51,72,10,00,51,74,54,1

Jongeren van 16 t/m 18 jaar

Ruim de helft (51%) van de 16 tot 18-jarigen mbo- en hbo-studenten heeft ooit gerookt. 2Tuithof, M., van Dorsselaer, S. A. F. M., & Monshouwer, K. (2018). Middelengebruik onder studenten van 16-18 jaar op het mbo en hbo 2017. Utrecht, Nederland: Trimbos-instituut. https://www.trimbos.nl/docs/67b1113a-7574-4926-96e6-4b91a5ec6500.pdf Bijna een op de zes rookt dagelijks (17%). Mbo-studenten roken vaker dan hbo’ers. Zo rookt 18% van 17-jarige mbo-studenten dagelijks, terwijl slechts 2% van de 17-jarige mbo-studenten dat doet.

Het aantal mbo- en hbo-studenten dat ooit gerookt heeft
Het aantal mbo- en hbo-studenten dat dagelijks rookt

Dalende trend

Het aantal rokende jongeren is de laatste jaren flink afgenomen. 3Bekijk interactieve grafieken op de website van het Trimbos-instituut https://www.trimbos.nl/kennis/cijfers/alcohol-drugs-roken-scholieren#qMiddelengebruik2017 Tussen 2001 en 2017 daalde het aantal leerlingen (12 tot 16 jaar) dat ooit gerookt heeft van 46 naar 16 procent. Deze dalende trend is zichtbaar in alle leeftijdscategorieën. Zo had 20 procent van de 12-jarigen ooit gerookt in 2001, terwijl in 2017 nog maar 4 procent van de 12-jarigen dat had gedaan.

Grafiek Trendgegevens Ooit. Trendgegevens 2001-2017 van ooit gerookt in het leven, naar leeftijd, voortgezet onderwijs

Ook voor dagelijks roken is er een sterke daling opgetreden tussen 2001 en 2017 (zie grafiek Trendgegevens Dagelijks). In 2001 rookte nog 13 procent dagelijks, in 2017 was dat 2 procent. Het gebruik van tabak is in de periode 2015-2017 gelijk gebleven voor mbo- en hbo-studenten. 4Middelengebruik onder studenten van 16-18 jaar op het MBO en HBO 2017. Utrecht, Nederland: Trimbos-instituut. https://www.trimbos.nl/docs/67b1113a-7574-4926-96e6-4b91a5ec6500.pdf

Grafiek Trendgegevens dagelijks. Trendgegevens 2001-2017 van ooit gerookt in het leven afgelopen maand gerookt en dagelijks gerookt in het voortgezet onderwijs.

Naast een afname van het aandeel jongeren dat rookt is er ook een verschuiving te zien in de leeftijd waarop jongeren voor het eerst gaan roken. In 2015 zijn jongeren, in vergelijking met 2003, gemiddeld ruim één jaar ouder als zij voor het eerst roken (11,8 jaar versus 12,9 jaar) (In 2017 is dit niet onderzocht).

Thuis meeroken

100.000 kinderen tussen 0 en 4 jaar worden in Nederland thuis blootgesteld aan tabaksrook (2014). 5Hopman, P., & Croes, E. (2017). Kinderen en Roken. Een aantal feiten op een rij. Utrecht, Nederland: Trimbos-instituut. https://www.trimbos.nl/docs/cd97d930-6f39-41ca-9923-c02a6e17982e.pdf Oudere kinderen roken nog vaker mee. Maar sinds 2008 is er wel een langzame daling in het aantal gezinnen waar wel eens in huis gerookt wordt.

Bijna één op de vijf ouders met kinderen van 18 jaar of jonger rookte in 2014 wel eens in huis. Thuis roken in het bijzijn van een kind komt vaker voor als het kind ouder is (>12 jaar). In 2014 werd bij 21% van de gezinnen met een jongste kind van 13-18 jaar wel eens thuis in het bijzijn van het kind gerookt, bij 11% van de gezinnen met een jongste kind van 4-12 jaar en bij 4% van de gezinnen met een jongste kind onder de 4 jaar.

Stel een vraag
Vergroot lettertype
Scroll naar top